COB i filament to nie „dwa rodzaje żarówek”, tylko dwa różne sposoby budowania źródła LED, które wpływają na olśnienie, chłodzenie i współpracę z zasilaczem. Poniżej znajdziesz praktyczne zasady doboru: kiedy potrzebujesz stałego prądu, kiedy stałego napięcia, oraz jak uniknąć migotania i przegrzewania.
Spis treści
- COB LED czym się różni od SMD i kiedy wygrywa
- Filament LED estetyka i ograniczenia w praktyce
- Stałoprądowe i stałonapięciowe zasilanie jak dobrać zasilacz
- Ściemnianie LED triac 0 10 V dali pwm i kompatybilność
- Parametry jakości światła CRI R9 TM 30 SDCM i migotanie
- Szybka checklista doboru źródła LED do oprawy
COB LED czym się różni od SMD i kiedy wygrywa
COB (Chip On Board) to wiele mikrodiod osadzonych gęsto na jednym podłożu i przykrytych wspólną warstwą luminoforu. W praktyce dostajesz „jedno pole świecące” o wysokiej luminancji, które łatwo połączyć z optyką (soczewka, odbłyśnik) i uzyskać precyzyjną wiązkę.
Kiedy COB ma przewagę:
- Gdy liczy się kontrola wiązki (punkt, spot, downlight) i chcesz czystego, przewidywalnego rozsyłu.
- Gdy ważna jest jednolitość świecenia (mniej „kropek” niż przy wielu oddzielnych diodach), szczególnie za kloszem/dyfuzorem.
- Gdy oprawa ma sensowne odprowadzanie ciepła – COB potrafi pracować długo, ale tylko jeśli radiator robi swoją robotę.
Typowe pułapki COB: wysoka luminancja oznacza większe ryzyko olśnienia, jeśli optyka i przesłony są źle dobrane. Druga sprawa to temperatura: przy zbyt małym radiatorze strumień świetlny spada szybciej, a elektronika (driver) dostaje po głowie.
Filament LED estetyka i ograniczenia w praktyce
Filament LED to cienkie „pręciki” z mikrodiodami (połączonymi szeregowo) zatopione w masie przewodząco-chłodzącej. To rozwiązanie powstało po to, aby żarówka LED wyglądała jak klasyczny żarnik i świeciła dookólnie (prawie 360°).
Dlaczego filament jest tak popularny:
- Wygląd i rozsył – idealny do opraw otwartych, kloszy przezroczystych i ekspozycyjnych (dekor).
- Światło „żarówkowe” – często wybierane w ciepłych barwach do stref wypoczynku.
- Szybka wymiana – gdy to klasyczne źródło w oprawie, podmiana bywa prostsza niż w oprawach z modułem.
Ograniczenia, o których warto pamiętać: filament bywa wrażliwy na jakość zasilania (migotanie i praca na ściemniaczach), a w szczelnych kloszach może się przegrzewać. Jeśli do tego dochodzi słaba elektronika w podstawie źródła, trwałość potrafi spaść szybciej niż wynikałoby z marketingowych deklaracji.
Stałoprądowe i stałonapięciowe zasilanie jak dobrać zasilacz
Najprostsza zasada: moduły LED dużej mocy i łańcuchy diod zwykle wymagają zasilacza stałoprądowego (CC), a taśmy LED i większość systemów 12/24 V – zasilacza stałonapięciowego (CV).
Szybkie rozróżnienie:
- CC (constant current) – na etykiecie zobaczysz prąd (np. 350 mA / 700 mA) oraz zakres napięcia (np. 18–42 V).
- CV (constant voltage) – na etykiecie zobaczysz napięcie (np. 12 V lub 24 V) i moc (W) lub prąd maksymalny (A).
Jak dobrać zasilacz stałoprądowy (CC):
- Dopasuj prąd dokładnie do wymagań modułu LED (np. 700 mA). Tu nie ma „zapasów” jak w CV – prąd ma się zgadzać.
- Sprawdź, czy napięcie pracy modułu mieści się w zakresie napięć zasilacza (to kluczowy warunek startu i stabilnej pracy).
- Jeśli modułów jest kilka w szeregu, sumuje się napięcie (z grubsza): upewnij się, że nadal mieścisz się w zakresie drivera.
Jak dobrać zasilacz stałonapięciowy (CV) do 12/24 V:
- Dobierz napięcie zgodne z odbiornikiem (taśma 24 V → zasilacz 24 V).
- Policz moc: moc taśmy (W/m) × długość (m) i dodaj zapas 20–30% na temperaturę i stabilność.
- Przy dłuższych odcinkach pamiętaj o spadkach napięcia – lepiej zasilać taśmę z dwóch stron albo robić krótsze sekcje równoległe niż jeden bardzo długi odcinek.
Praktyczny skrót: jeśli w oprawie jest „zintegrowany moduł LED”, bardzo często producent przewidział określony typ zasilania (CC albo wbudowany driver). Jeśli masz system na taśmach – prawie zawsze CV 12/24 V.
Ściemnianie LED triac 0 10 V dali pwm i kompatybilność
Ściemnianie to najczęstszy powód rozczarowań: buczenie, skokowe zmiany jasności, migotanie albo „martwa strefa” na początku pokrętła. Klucz tkwi w tym, że ściemniacz i zasilacz muszą mówić tym samym językiem.
Najczęstsze scenariusze:
- TRIAC (ściemniacz fazowy 230 V) – zadziała tylko wtedy, gdy źródło lub driver jest wyraźnie opisany jako ściemnialny pod TRIAC. Przy filamentach to bardzo częste, ale bywa kapryśne w niskich zakresach.
- 0–10 V – klasyczne sterowanie analogowe; zwykle stabilniejsze w instalacjach, ale wymaga zgodnego drivera.
- DALI – cyfrowe sterowanie, świetne do scen i automatyki, ale wymaga osprzętu DALI po obu stronach.
- PWM – popularne w systemach 12/24 V; działa dobrze, jeśli częstotliwość jest wysoka i driver jest jakościowy (mniej odczuwalnego migotania).
Uwaga praktyczna: „ściemnialne” nie znaczy „działa z każdym ściemniaczem”. Jeśli zależy Ci na płynnym zejściu bardzo nisko (np. do 1–5%), stawiaj na rozwiązania, gdzie producent jasno podaje kompatybilność oraz zakres ściemniania.
Parametry jakości światła CRI R9 TM 30 SDCM i migotanie
Jeśli chcesz, żeby światło „wyglądało dobrze” na co dzień, nie patrz wyłącznie na lumeny. Dwa źródła o tej samej jasności mogą dawać zupełnie inne wrażenie barw i komfortu.
- CRI (Ra) – ogólny wskaźnik oddawania barw; do domu sensownie celować w wyższe wartości, ale nie traktować CRI jako jedynego wyznacznika.
- R9 – mówi dużo o nasyconej czerwieni (ważne dla skóry, jedzenia, drewna). Jeśli zależy Ci na „żywych” barwach, R9 ma większą wartość praktyczną niż same cyferki CRI.
- TM-30 (Rf/Rg) – bardziej nowoczesny opis wierności i nasycenia barw; przydatny, gdy porównujesz produkty z wyższej półki i masz dostęp do danych.
- SDCM – spójność barwy pomiędzy egzemplarzami; im niżej, tym mniejsze ryzyko, że dwie „takie same” oprawy będą miały inny odcień.
- Migotanie – zależy głównie od elektroniki (driver/układ zasilania). Objawia się zmęczeniem wzroku, nieprzyjemnym „pływaniem” obrazu przy ruchu, problemami na kamerze.
COB, filament i klasyczne moduły SMD mogą mieć zarówno świetne, jak i słabe parametry jakości światła. Różnicę robi klasa komponentów i kontrola produkcji, nie sama etykieta „COB” czy „filament”.
Szybka checklista doboru źródła LED do oprawy
Poniżej checklistę możesz dosłownie skopiować do notatek przed zakupem lub modernizacją.
- Co zasilasz: moduł/oprawę zintegrowaną (często CC) czy system 12/24 V (CV)?
- Warunki pracy: czy oprawa jest zamknięta, ma mało miejsca na chłodzenie, pracuje wiele godzin dziennie?
- Ściemnianie: czy masz TRIAC, 0–10 V, DALI, PWM? Dobierz driver/źródło pod konkretny standard.
- Komfort: unikaj olśnienia (optyka, przesłony), dbaj o spójność barwy (SDCM) i stabilne zasilanie (migotanie).
- Zapas mocy: w CV licz moc i dodaj 20–30% zapasu; w CC trzymaj się prądu nominalnego, a pilnuj zakresu napięć.
Sekcja zakupowa i szybkie decyzje
lampy podszafkowe tasmy led
Gdy planujesz oświetlenie blatu lub półek, najczęściej wejdziesz w świat 12/24 V i zasilaczy stałonapięciowych. Tu szczególnie pilnuj spadków napięcia i sensownego zapasu mocy.
zyrandole led
Jeśli zależy Ci na dekoracyjnym efekcie i dookólnym świetle, często sprawdzi się filament. Warto jednak dopasować źródło do ściemniacza i unikać pracy w zbyt szczelnym kloszu.
Powiązane kategorie
Nota ekspercka: Jeśli producent oprawy lub źródła nie podaje jednoznacznie typu zasilania (CC/CV) i sposobu ściemniania, nie zgaduj „na oko”. W LED niewłaściwy driver częściej kończy się migotaniem, przegrzewaniem albo skróceniem trwałości niż tylko „trochę innym światłem” — a to widać szczególnie w oprawach zamkniętych i pracujących długo.
